Kişinin sağlıklı kilosunda olması, daha kaliteli ve uzun bir yaşam sürdürebilmesi açısından oldukça önemlidir. Yalnız, çevrenin kişinin özellikle çocukluk çağından itibaren, kilosu ve beden şekline yönelik yaptığı eleştiriler, kişinin kendilik değerini kilosu ve/veya beden şekli üzerinden belirlemesine sebep olabileceği için kişinin kilosu ve beden şekline gereğinden fazla anlam yüklemesine sebep olabilir. Kilo ve/veya beden şekline olması gerektiğinden fazla anlam yüklemek de kişinin kilo vermeyi, belli bir beden şekline ulaşmayı hayatının merkezine koymasına, çoğu zaman, kendi becerilerini, kişilik özelliklerini azımsamasına, kendi bütününün değerinin farkına varamamasına ve hayatın bir çok alanında kendisini geride tutmasına yol açabilir. 

Sadece çocukluk döneminde fazla kilo problemi yaşamış kişilerde değil, yetişkinlik döneminde sonradan farklı sebeplerden dolayı kilo almış kişilerde de kilo ve beden şekline dair eleştirilere maruz kalmak, kişinin kendilik algısını olumsuz yönde etkileyebilir. Özellikle de kişinin kendilik değeri ile ilgili bir problem var ise çevre tarafından kişiye, kişinin kendi bedeni ile ilgili gelen yorumlar, kişinin odağının bedenine yönlendirmesine sebep olabilir. Sonuç olarak da kişi, çevre tarafından onaylanmayacağı düşüncesi ile yeni iş başvuruları yapmaktan, sosyalleşmekten, romantik ilişkilere girmekten kaçınabilir. 

Öte taraftan, hemen hemen her insanın çevre tarafından onaylanma, takdir edilme ve beğenilme ihtiyacı vardır. Bu durum oldukça doğaldır. Çevrenin, kişinin beden şekli ve kilosuna dair yaptığı eleştiriler, kişinin öz değer problemi olmasa bile kişiyi psikolojik olarak olumsuz yönde etkileyebilir. İnsan ilişkilerinin oldukça sıcak, yakın, samimi olduğu toplumlarda, insanlar birbirini çok yakından tanımasa bile çoğunlukla birbirileri hakkında yorum yapma eğilimi gösterebilirler. İnsan ilişkilerinin oldukça yakın olduğu ülkemizde de son yıllarda en sık görülen tutum ve davranışlar arasında, kişinin kilosu ve beden şekline yönelik eleştiriler sayılabilir. Bir çok kişi, gerek sosyal yaşamında, gerek iş yaşamında, gerek romantik ilişkilerinde kilosu ve beden şekline dair eleştiri alabiliyor. Çoğu kişi, hiçbir kötü niyet taşımadan, söylediğinin yaratacağı etkinin farkında bile olmadan, birbirine “Merhaba” demeden “Kilo almışsın.” ya da “Kilo vermişsin.”  yorumunu yapabiliyorlar. Dolayısıyla, kilo ve beden şekline dair yapılan yorumlar, zihin süzgecinden geçirilmeden ağızdan çıkmaya başlamış olmakla birlikte normalleştirilmiştir. Kişinin bedeni ile ilgili eleştiriye maruz kalması için sadece fazla kilosunun olması gerekmiyor. Kişi, normal kilosunun biraz altında olduğu zaman ya da “ideal” beden şekli ve ölçülerine uymuyorsa da eleştiriye maruz kalabiliyor. “Yüzün güzel ama kilo vermen gerek.”, “Bacakların kalın.”, “Göbeğin var.” , “5 kilo alsan çok daha güzel gözükürsün.” gibi yorumları, insanların birbirilerine sıklıkla dile getiriyor olduğu gerçeğini yok saymayız. Kilo ve beden şekline dair eleştirilmek, kişide en başta yeme bozuklukları olmak üzere, depresyon, kaygı bozuklukları ve daha bir çok psikolojik probleme sebep olabileceğini de unutmamalı.

Bir toplumda, insan ilişkilerinin sıcak, yakın olmasının bireylere sosyal destek olanağı tanıdığı inkar edilemez. Yalnız, samimiyet ve sınırsızlık arasındaki çizgiyi ayırt etmek oldukça önemlidir. Beden şekline ve kiloya dair yapılan eleştiri ve yorumlar, samimiyet değil; ilişkilerde sınırsızlık olarak tanımlanabileceği gibi, yarattığı psikolojik etkilerden dolayı psikolojik şiddet olarak nitelendirilebilir. Eğer, bir kişi, kilo ve beden şekli ile ilgili eleştiriye maruz kalıyorsa bunun aslında bir  psikolojik şiddet olduğunun farkında olması ve karşısındaki kişiye sınır koyması, kendisini duygusal açıdan koruması açısından oldukça kritiktir. Bireysel olarak koyulan sınırlar, toplumda giderek normalleşen bu tutum ve davranışların da giderek azalmasına yardımcı olacaktır.

Kaynak

The post Bedene Eleştiri Psikolojik Şiddettir appeared first on Feyza Bayraktar.

Sabah tok uyanmak, gün içinde öğün atlayıp onun yerine küçük atıştırmalar yapmak, akşam, gün içinde yenilen miktarın çok daha fazlasını yemek, gece uykudan uyanıp yemek; gece yeme sendromunun belirtileri arasında yer alır. 

Kişi, geceleri, gün içinde yediği miktardan çok daha fazla yemek yediği ve gece uykudan uyanıp yemek yediği için sabah tok uyanır. Çoğu zaman, öğle yemeği saatine kadar kendisini aç hissetmez; hatta öğle yemeği saati geldiği zaman da kendisini aç hissetmediği için öğle yemeğini de küçük atıştırmalarla geçiştirebilir. Akşam eve döndüğünde ise oldukça acıkmış olur ve akşam yemeğinden başlayarak, gece yatana kadar, fiziksel olarak doygunluk hissediyor olmasına rağmen, gün içinde yediği miktarın kat ve kat fazlasını yer. Hatta, daha fazla yiyebilmek için daha geç uyumayı tercih edebilir. Gece yeme probleminin ortaya çıkmasında fizyolojik, psikolojik ve sosyal birçok sebep olduğu söylenilebilir. Bu sebepler, kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Yalnız, gece yeme problemi olan kişilerin yemek ile ilgili yerleşmiş düşünce kalıpları, gece yemelerinin tetiklenmesi ve devam etmesinde önemli bir etkendir. Örneğin; kişinin karnında şişkinlik hissetmeden ya da o an yemek istediği yiyeceklerin hepsini yemeden uykuya dalamayacağını düşünmesi, kişinin gün içinde yaşadığı stres yaratan durum ve olayların sebep olduğu kaygı hissiyle yemek yemeden baş edemeyeceğine inanması, gece uyandığı zaman bir şeyler atıştırmazsa uykuya dalamayacağı endişesi yaşaması, gece yemelerini tetikleyen sebepler arasında yer alır. 

Gece yeme sendromu ve uyku bozukluğuna bağlı yeme bozukluğu birbiri ile sıklıkla karıştırılır. Gece yeme sendromu olan kişiler, gece uyanıp yemek yediklerinin farkındadırlar; fakat uyku bozukluğuna bağlı yeme bozukluğu olan kişiler, gece yemek yediklerinin farkında olmazlar. Gece yediklerini, ancak sabah uyandıkları zaman mutfaktaki yiyecek artıklarını ya da masa üzerinde bıraktıkları yiyecek ambalajlarını gördükleri zaman farkına varırlar. Gece yeme sendromu olan kişiler, uyku bozukluğuna bağlı yeme bozukluğu olan kişilere kıyasla akşamları daha fazla yerler ve kendilerini daha depresif hissederler. Uyku bozukluğuna bağlı yeme bozukluğunda uyurgezerlik görülürken, gece yeme sendromu olan kişilerde uyurgezerlik görülmez. 

Gece yemelerini ortadan kaldırmak için ilk önce problemi doğru tanımlamak gerekir. Bunun için de kişinin uyku bozukluğundan kaynaklanan bir yeme bozukluğu mu var, yoksa gece yeme sendromu mu var; bunu ayırt etmek gerekir. Uyku bozukluğuna bağlı yeme bozukluğu için ilk önce uyku bozukluğunun tedavi edilmesi gerekir. Gece yeme problemi, fizyolojik sebeplere mi yoksa psikolojik sebeplere mi dayanıyor; tespit edilmesi gerekir. Bu sebeple de mutlaka bir hekime baş vurup gerekli kontrollerin yapılması önemlidir. 

Gece yeme sendromu olan kişilerin, ilk önce günlük yeme rutinlerini değiştirmeleri gerekir. Gün içinde öğün yememek, günü küçük atıştırmalarla geçirmek, uzun saatler aç kalmak, gece yeme sendromunu kronikleştirdiği için kişinin gün içinde öğün atlamaması, uzun saatler kendisini aç bırakmaması önerilir. 

Kişinin, kendisine sıkıntı veren duygularla baş edemeyeceğini düşünmesi ve bu yüzden de akşam yemeğinden hemen sonra başlayarak, bu duygulardan kaçınmak için yemek yemeyi araç olarak kullanması, gece uykusunun bölünüp kişinin kendisini mutfakta bulmasına sebep olabilir. Bu davranış, zamanla o kadar otomatikleşir ki kişi ne hissettiğinin farkına bile varamaz. Bu sebeple de kişinin gün içinde ne hissettiğinin farkında olması, kendisine sıkıntı veren duygulardan kaçınmak yerine, ilk önce duygularını kabul etmesi ve sıkıntı ile baş etmek için hayatında kendisini iyi hissettiren aktivitelere yer vermesi gerekir. Kişinin, kendisini iyi hissedeceği aktiviteleri hayatına katması, uzun vadede genel duygu durumunu olumlu yönde etkileyeceği için ortaya çıkan sıkıntılı durumlarla baş etmesini kolaylaştırır. Böylece, kişinin yemeği araç olarak kullanarak, sıkıntıdan kaçınma ihtiyacı azalır. Gün içinde uygulanan gevşeme teknikleri de stresle baş etmek için oldukça etkilidir. Kişinin gevşeme tekniklerini uygulamayı öğrenmesi ve düzenli uygulaması da stresle baş etmekte kişiye yardımcı olur. 

Kişinin gece uyandığı zaman, bir şeyler yemeden tekrar uykuya dalmaya çalışması, bir süre sonra gece uyanıp yeme alışkanlığını ortadan kaldırır. Bu noktada, kişiyi en çok zorlayan, bir şeyler yemeden uykuya dalamayacağı endişesidir. Birkaç gün uykusuz kalmayı göze almak, gece uyanıp yemek yeme alışkanlığının önünü kesmeye yardımcı olur.  

Gece yeme sendromunun altında yatan psikolojik sebepler, kişiden kişiye değişebileceği için kişinin gerektiği noktada psikolojik destek almayı da göz ardı etmemesi gerekir. 

Kaynak

The post Gece Yeme Sendromu appeared first on Feyza Bayraktar.

Fazla kilo problemi, bir çok kişi için zihni sürekli meşgul eden, hayatın belli dönemlerinde çözmek için girişimlerde bulunulan; fakat bir türlü çözülemeyen bir problem olarak kalmaya devam eder. Kişi, zihninde; “Kilo vermem gerek”, “Diyet yapmaya başlamam gerek.” düşüncesi ile kilo verme sürecine başlamayı ya sürekli erteler ya da sürece başladıktan kısa bir süre sonra fazla yediği bir gün, süreci sonlandırır. “Kilo vermem gerek”, “Diyet yapmaya başlamam gerek.” düşüncesi, çoğu zaman kişinin yoğun stres hissetmesine ve diyet yapmaya başlama sürecini ertelemesine sebep olabilir. Bu süre içinde de kişi hem hissettiği stresten kaynaklanan sıkıntıyı hissetmekten kaçmak için yemeği bir araç olarak kullanır, hem de “Nasıl olsa diyet yapmaya başlayacağım.” diyerek, stok yaparcasına yemek yer; sonuç olarak daha fazla kilo alır. Vereceği kilo miktarı arttıkça, kilo verme süreci daha da uzayacağı için motivasyon düşer ve kilo vermek daha da zor hale gelir.

Kişinin hayatının odak noktasının kilo verme hedefi olması, tüm hedeflerini gerçekleştirmek için adım atmayı kilo verdikten sonraki bir dönemde gerçekleştirmek üzere ertelemesi de kişinin hayatta kendisini duygusal açıdan besleyecek bir çok şeyden mahrum bırakmasına sebep olduğu için daha fazla yemesine ve sonuç olarak da kilo problemini çözmesini daha da zorlaştırır.  Özetleyecek olursak; kilo vermeyi zorlaştıran en önemli sebeplerden bir tanesi, kişinin kilo vermeye yüklediği fazla anlam demek yanlış olmaz.

İnsanın kilo verdikten sonra daha mutlu, daha başarılı olacağına inanması, çevresi tarafından daha fazla sevileceğini düşünmesi, kişinin kilo vermeye olması gerektiğinden daha fazla anlam yüklemesine sebep olur. Kilo vermeye yüklenen anlam arttıkça da kişinin üzerinde oluşan baskı ile sürece başlamak daha da zor hale gelir. Oysa, insan kilo verdiği zaman daha sağlıklı olur, belki aynadaki görüntüsünden daha hoşnut olabilir; fakat mutlu olmak, bir işte başarılı olmak, sevmek ve sevilmek insanın kilosundan bağımsızdır.

Çoğu zaman, kişi farkında olmadan kilo vermeyi sabote edebilir. Fazla kilo problemi, kişinin hayatının odak noktası olduğu sürece, kişi hayatındaki bir çok problemi düşünmekten, konfor alanından çıkıp hayat değişimleri yapmaktan, hedeflediği; fakat başarısız olma korkusu ile adım atamadığı bir çok hedefi gerçekleştirmekten de kaçınmış olur. Bu sebeple de kilo verme projesi, hayatında gerçekleştirmek istediği; fakat bir türlü gerçekleştiremediği bir proje olarak varlığını korur.

Kişinin yaşına, boyuna, cinsiyetine ve hareketliliğine kıyasla alması gerekenden daha fazla enerji alması yani fazla yemek yemesi, kilo almaya sebep olan etkenlerden bir tanesidir.  Bir çok kişi, yemek yemeyi sevdiğini düşündüğü için fazla yediğine inanır. Oysa, yemek yemeyi sevmek, yemeğin tadına vararak, keyif alarak yemek yemektir. Fazla yemek yiyen kişilerin yeme davranışlarına bakıldığında, çoğunlukla yemeğin tadına vararak değil, hızlı ve mideyi doldurma ihtiyacı ile yemek yedikleri görülür. Sonrasında da genellikle suçluluk ve pişmanlık hissederler. İnsan, eğer sonrasında suçluluk ve pişmanlık hissediyorsa yemek yemeyi sevdiği için yemiyordur. Bu noktada da fazla yemeye sebep olan psikolojik etkenlerden söz edilebilir.

Fazla yemeye sebep olan psikolojik etkenlerin başında, insanın kendisine sıkıntı veren duyguları hissetmekten kaçmaya olan ihtiyacı yatar. Üzüntü, stres, mutsuzluk gibi duyguları yönetemeyeceğini düşündüğü için kişi yoğun kaygı hisseder ve fazla yemeye yönelir. İnsan, mutlu olduğunda da fazla yemek yiyebilir. Mutluluk duygusu da insana sıkıntı hissettiren ve bu duyguyu hissetmekten kaçmaya ihtiyaç duyabileceği bir duygu olabilir. Eğer, kişi çocukluk çağında veya sonrasında duygularına odaklanıp duygularını hissetmeyi, tanımlamayı, “Üzülmemem gerek, üzülmek zayıflıktır.” ya da “Mutlu olmayı hak etmiyorum.” gibi düşüncelerle duygularını yargılamadan, olduğu gibi kabul etmeyi, kendisine sıkıntı veren duyguları hissetmekten kaçmaya çalışmak yerine, hissettiği duygu ile kalabilmeyi ve kendisini rahatlatan aktivitelerle duygularını yönetmeyi öğrenmemişse, hangi duygu olursa olsun, tüm duyguları hissetmekten kaçmaya yönelebilir. Bunu yaparken de genellikle sağlıksız yöntemlere başvurur ve fazla yemek de bu yöntemlerden bir tanesidir. Yemek, onun için en kolay ulaşılabilen duygusal anestezi haline gelir. Zamanla, fazla yeme davranışı bir alışkanlık olur. Hayat akışı içinde, günlük rutininden sıkıldığı anlarda da farkında olmadan, otomatik olarak kendisini fazla yemek yerken bulur.

Fazla kilo problemini çözmek için ilk önce kişinin duygularını hissetmekten kaçmak için yemeği bir araç olarak kullanmaya son vermesi gerekir. Kişinin duygularına odaklanıp hissettiği duyguları tanımlaması, duyguları “olumlu” ya da “olumsuz” diye sınıflandırmadan, yargılamadan kabul etmesi, duyguların insan olmanın doğal bir parçası olduğunun farkına varması, günlük yaşamında kendisini rahatlatıcı aktivitelere zaman ayırmaya çalışması, çok sıkıntılı anlarında da yemek yemek yerine arkadaşlarını araması, yürüyüşe çıkması, imgeleme tekniği ile kendisine huzur veren bir yeri ya da anı canlandırması, nefes egzersizleri yapması da psikolojik sebeplerden kaynaklanan fazla yemeye engel olabilir.

Kilo vermeyi daha sağlıklı olabilmek için bir hedef olarak belirlemek; fakat fazla anlam yüklememek, hayatı yaşamayı kilo verdikten sonraki bir döneme ertelememek, kilo verme sürecini hayattaki hedefleri gerçekleştirmek için adımlar atarken, sosyalleşirken, bir hobi ile uğraşırken yürütmeye çalışmak da fazla kilo probleminin daha rahat çözülmesine yardımcı olur.

Kaynak

The post Neden kilo veremiyorum appeared first on Feyza Bayraktar.